Het idee om een container (her-) te gebruiken voor een Tiny House komt regelmatig voorbij op Tiny House fora, Facebook pagina’s en websites. Met dit artikel hoop ik een helder en realistisch beeld te bieden wat betreft deze keuze.
Nu moet ik bekennen dat ik enigszins bevooroordeeld ben. Als architect vind ik containers ronduit lelijk en moet ik er niet aan denken om te leven in een stalen kooi. Dit neemt niet weg dat er hele mooie ontwerpen gemaakt zijn op basis van containers. De argumenten voor een container zijn zeer logisch, maar hebben behoorlijk wat keerzijdes:

Is een container goedkoper dan bijvoorbeeld bouwen in hout?

Een container is 2e hands voor relatief weinig geld aan te schaffen. Gebruikte containers worden regelmatig geveild en te koop aangeboden via marktplaats. Voor nog geen 1000,- euro kun je aan een gebruikte container komen. We beginnen dus al met winst zou je zeggen. Echter komen de gebruikte containers met veel nadelen. Een nieuwe container kan al vanaf 5000,- euro aangeschaft worden. In vergelijking met de aanschafprijs van hout scheelt het een paar duizend euro. Wij waren voor de constructie ongeveer 7000,- euro kwijt aan nieuw vurenhout. Dus in de aanschaf is een container goedkoper.

Is een container een ecologisch verantwoorde keuze?

Containers zijn gemaakt van staal. Het vervaardigen van staal kost ten alle tijden meer in termen van Co2 uitstoot dan hout. Hout in de vorm van bomen geven tijdens hun “vervaardiging” zuurstof af zodat ze bij verwerking Co2 negatief zijn. In die zin is staal dus geen logische keuze.
Staal gaat echter veel langer mee dan hout. Vooral in constructies die lang mee moeten gaan is staal een duurzame keuze in termen van levensduur.
Het recyclen van staal kost minder energie dan het vervaardigen van nieuw staal. Dus op het moment dat je een gebruikte container uit die cyclus haalt, dan ben je aan het “downcyclen”. Je doet aan hergebruik, maar eigenlijk stel je het proces uit waardoor er in de tussentijd weer nieuw staal vervaardigd moet worden om aan de vraag te voldoen. Jouw afgedankte container kan beter dienst doen als nieuwe I-ligger in een “duurzaam” gebouw met materialen paspoort. Zie: Thomas Rau (Madaster)
Containers zijn voorzien van een coating op lood basis. Dit is om de containers geschikt te maken voor het zeeklimaat. Dus als je deze coating er af gaat halen, komen we flink giftige stoffen vrij. Het is dus aan te raden om dit verantwoordelijk te (laten) doen. Je kunt de coating ook laten zitten, maar door de tijd heen zal het zeker weten gevolgen hebben.
Containers zijn vaak gebruikt om giftige stoffen mee te vervoeren. Hierdoor is de houten bodem doordrenkt van allerlei chemisch onwenselijke stoffen. Dus ook hier is het verantwoord afvoeren van de houten delen van toepassing. Zeer zeker niet laten zitten en de rest van de binnenkant ook goed schoon (laten) maken. Ik kan dus eigenlijk niet anders dan concluderen dat een container geen ecologisch verantwoorde keuze is.

Is een container groot genoeg om als basis te nemen?

Een container is direct een ruimte dus meteen inzetbaar. In de lengte zijn ze verkrijgbaar van 20ft(6mtr) tot 40ft(12m) tot zelfs 45ft(13,7m). Daarmee zit je zeker wel goed. De hoogte van een container ligt rond de 2,6m. Dit is de buitenmaat en als je de isolatie gaat toepassen dan hou je niet veel meer over. Omdat het staal is zal je extra moeten isoleren dus is het lastig om een hoogte over te houden die voldoet aan de regelgeving. Hierdoor zijn geen oplossingen denkbaar voor bijvoorbeeld een slaaploft. De breedte van de container is slechts 2,44m. Wederom zal hier aan de binnenkant flink geïsoleerd moeten worden en hou je een binnenmaat over waar het bouwbesluit (2,4m) niet blij van wordt. Nu voldoen de meeste tiny houses ook niet aan deze eis, maar het is wel iets om rekening mee te houden als je wil voldoen aan de eisen. Dus de conclusie ligt een beetje in het midden. Voor sommigen is de flexibiliteit in de hoogte geen voorwaarde en voor anderen juist wel. Het is een kwestie van gevoel of dat je de netto binnenmaten kunt accepteren of niet. Isoleren aan de buitenkant kan een optie zijn, maar is niet rondom mogelijk.

Is een stalen container geschikt als constructie?

Een zeecontainer is, zoals deze ontworpen is, perfect voor het vervoeren van goederen. De golvende wanden zorgen ervoor dat de doos stevig en stabiel blijft. Op het moment dat je een opening gaat maken voor een raam of deur zal je deze moeten verstevigen. Je zult er dus een lasapparaat bij moeten halen om de krachten her- te verdelen. Dus als je de wens hebt om veel licht in huis te halen dan zal je flink wat extra werk over moeten hebben om dit voor elkaar te krijgen. Ik kan uit ervaring spreken als ik zeg dat een houten constructie in een dag opgebouwd kan zijn met alle benodigde openingen.
Mocht je containers willen gaan stapelen dan kan dit alleen recht op elkaar. De containers staan altijd met de hoeken op elkaar. Hierop zijn ze berekend. Als je twee containers kruiselings op elkaar wilt krijgen zal je weer maatregelen moeten treffen om dit constructief voor elkaar te krijgen.
Dus ben je iemand die goed kan lassen en dit leuk vindt? Dan is een container wel iets voor jou. Voor alle anderen zal het meer kosten betekenen.

Is het klimaat binnen goed te regelen?

Zoals eerder beschreven moet een container goed geïsoleerd worden. Het staal zorgt voor sterke wisselingen in temperatuur waardoor veel condens kan ontstaan en dus vochtproblemen. Het isoleren van de container moet dus heel strak gebeuren tot in alle hoeken en gaten zodat er een luchtdichte wand ontstaat. Je moet dus dampdicht bouwen. Je bent dan afhankelijk van gebalanceerde installaties voor de ventilatie. Hierover zijn de meningen erg verdeeld. De een vind het juist perfect, omdat je dan alles goed kunt regelen. De ander voelt zich opgesloten en kan zich zelfs ziek gaan voelen. Het is dus heel persoonlijk of dit een probleem zou zijn of niet. Er bestaan containers die gebruikt worden om etenswaren gekoeld te vervoeren. Het is misschien interessant om deze aan te schaffen. Ze zijn al voorzien van de nodige installaties. Deze kun je ombouwen zodat ze ook kunnen verwarmen. Daarnaast zijn ze al voorzien van goede isolatie. Dit kan veel werk schelen.

Is een container eenvoudig te vervoeren?

Vrijwel altijd worden containers vervoerd door een vrachtwagen met een trailer. Maar om ze op de trailer te krijgen is er altijd een kraan nodig. Gelukkig zijn er ook vrachtwagens met zelfladers. Vaak is dit een kraan op de vrachtwagen zelf of een lier met geleiders. Bij het laatste voorbeeld zal de container schuin de wagen opgetrokken worden. Dit is dus iets om rekening mee te houden als je losse onderdelen in de container hebt die ergens uit kunnen vallen. In het geval van de kraan dient rekening gehouden te worden met het maximum gewicht dat deze kraan aan kan. Anders is er een toch weer een andere kraan nodig.
Het vervoer zelf is zeer eenvoudig. We zien ze vrijwel dagelijks voorbij komen. Een tiny house op aanhangwagen is toch wel lastiger te vervoeren. Zeker de lage trailers hebben last van drempels en andere hoogteverschillen.

Wat zou je aanraden?

Voor mij persoonlijk heeft de keuze van zelf bouwen in hout de voorkeur. Je hebt meer mogelijkheden in het ontwerp en bent daardoor flexibeler met aanpassingen. Maar als je een container mooi vind dan zal ik niet oordelen. Het is alleen zeker aan te raden om alle voor- en nadelen voor jouzelf op een rijtje te krijgen. Dit stuk is wat dat betreft slechts een introductie in het gebruik van zeecontainers. Ik kan enkel nog eindigen met een laatste gedachte:

Het is niet voor niets dat Sustainer Homes geen containers meer gebruikt als basis voor hun ontwerpen.

 

afbeelding onder titel: Copenhagen Student Housing